{"id":1076,"date":"2025-03-04T15:37:48","date_gmt":"2025-03-04T11:37:48","guid":{"rendered":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/?p=1076"},"modified":"2025-03-04T16:03:13","modified_gmt":"2025-03-04T12:03:13","slug":"sosial-tedqiqatlar-merkezinde-cop29-yasil-strategiya-iqlim-deyisikliyi-ve-sosial-elmler-cagirislar-vezifeler-movzusunda-deyirmi-masa-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/2025\/03\/04\/sosial-tedqiqatlar-merkezinde-cop29-yasil-strategiya-iqlim-deyisikliyi-ve-sosial-elmler-cagirislar-vezifeler-movzusunda-deyirmi-masa-kecirilib\/","title":{"rendered":"SOS\u0130AL T\u018fDQ\u0130QATLAR M\u018fRK\u018fZ\u0130ND\u018f\u00a0\u201cCOP29 &#8211; YA\u015eIL STRATEG\u0130YA, \u0130QL\u0130M D\u018fY\u0130\u015e\u0130KL\u0130Y\u0130 V\u018f SOS\u0130AL ELML\u018fR:  \u00c7A\u011eIRI\u015eLAR, V\u018fZ\u0130F\u018fL\u018fR\u201d M\u00d6VZUSUNDA\u00a0D\u018fY\u0130RM\u0130 MASA KE\u00c7\u0130R\u0130L\u0130B\u00a0"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>22 oktyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi (STM) v\u0259 AMEA F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunun birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cCOP29 &#8211; ya\u015f\u0131l strategiya, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 sosial elml\u0259r: \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, v\u0259zif\u0259l\u0259r\u201d m\u00f6vzusunda d\u0259yirmi masa\u00a0 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>T\u0259dbiri giri\u015f nitql\u0259ri il\u0259 STM \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri, mill\u0259t v\u0259kili Zahid Oruc v\u0259 AMEA-n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunun direktoru, professor \u0130lham M\u0259mm\u0259dzad\u0259 a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>STM r\u0259hb\u0259ri Zahid Oruc \u201cCOP29: Qlobal iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n h\u0259lli y\u00f6n\u00fcnd\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycanda\u00a0 sosial elml\u0259rin interdissiplinar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd edib ki, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin apar\u0131c\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0131 s\u0131ras\u0131nda insan amili, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, sosial amill\u0259r durur. Bu bax\u0131mdan qlobal iqlim b\u00f6hran\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunun axtar\u0131lmas\u0131nda da ictimai elml\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, birg\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n t\u0259\u015fkili b\u00f6y\u00fck s\u0259m\u0259r\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. \u0130qtisadi art\u0131m\u0131n karbon emissiyalar\u0131na, urbanizasiyaya, mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin istehlak modell\u0259rin\u0259, demoqrafik tendensiyalara, qlobal b\u0259rab\u0259rsizliy\u0259, ekoloji m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 h\u0259lledici sah\u0259y\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunun direktoru, professor \u0130lham M\u0259mm\u0259dzad\u0259 \u201cCOP29: Ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id v\u0259 ekoloji sosiologiyan\u0131n probleml\u0259ri\u201d\u00a0 m\u00f6vzusunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, insan v\u0259 t\u0259bi\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin elmi v\u0259 praktiki probleml\u0259rini\u00a0 t\u0259dqiq ed\u0259n ayr\u0131ca elm sah\u0259l\u0259rinin yaranma tarixin\u0259 toxunub. Qeyd edib ki, XX \u0259srd\u0259n etibar\u0259n insanlar\u0131n antropogen v\u0259 texnogen f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259traf m\u00fchitin, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin, biosferin, ekosisteml\u0259rin, flora v\u0259 faunan\u0131n normal ah\u0259nginin pozulmas\u0131 ba\u015f verib. Bel\u0259likl\u0259, ciddi ekoloji disbalans\u0131n yaranmas\u0131 ekoloji probleml\u0259rin daha da\u00a0 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda \u00f6t\u0259n \u0259srd\u0259n etibar\u0259n sosial ekologiyan\u0131n yaran\u0131b inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edib. Natiq daha sonra sosial ekologiya elmi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin qlobal probleml\u0259ri kontekstind\u0259 c\u0259miyy\u0259t, t\u0259bi\u0259t v\u0259 insan aras\u0131nda spesifik \u0259laq\u0259l\u0259ri empirik t\u0259dqiq ed\u0259n, n\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259n, sosiologiyan\u0131n metodlar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 daha d\u0259rin t\u0259dqiqatlar aparma\u011fa imkan ver\u0259n ekoloji sosiologiya elminin d\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>D\u0259yirmi masada COP29 T\u0259\u015fkilat Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, &#8220;Sa\u011flaml\u0131\u011fa Xidm\u0259t&#8221; \u0130ctimai Birliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru, mill\u0259t v\u0259kili P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva, Milli M\u0259clisin T\u0259bii ehtiyatlar, energetika v\u0259 ekologiya komit\u0259sinin s\u0259dri, mill\u0259t v\u0259kili Sadiq Qurbanov, COP29 T\u0259\u015fkilat Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru Ayg\u00fcn \u018fliyeva v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva COP29, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 \u0259traf m\u00fchitl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bir s\u0131ra vacib m\u0259qamlara toxunub. O, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti v\u0259 icma t\u0259\u015fkilatlar\u0131n COP29 prosesinin daha inkl\u00fcziv olmas\u0131nda, effektiv v\u0259 \u0259dal\u0259tli q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin t\u0259\u015fviqind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mini vur\u011fulay\u0131b.\u00a0 \u00d6lk\u0259mizin v\u0259 BMT-nin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin COP29 T\u0259\u015fkilat Komit\u0259sind\u0259 t\u0259msil olunaraq maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131xarmaq, iqlim d\u0259yi\u015fikliyind\u0259n \u0259n \u00e7ox t\u0259sirl\u0259n\u0259nl\u0259rin ehtiyaclar\u0131n\u0131n dinl\u0259nilm\u0259sini v\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k y\u00f6n\u00fcnd\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli oldu\u011funu bildirib. V\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti olaraq\u00a0 b\u00fct\u00fcn maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin COP29\u00a0 konfrans\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 regionda sa\u011flam ekosistemin yarad\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minliyini ifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, professor Tahir\u0259 Allahyarova\u00a0 \u201c\u0130qlim geosiyas\u0259ti\u201d &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n ya\u015f\u0131l ke\u00e7idl\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniyan\u0131n p\u0259rd\u0259arxas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda b\u0259lli xarici m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlanan\u00a0 dezinformasiya h\u00fccumlar\u0131na toxunub.\u00a0 Prosesin arxas\u0131nda ba\u015fl\u0131ca q\u00fcvv\u0259 kimi revan\u015fist erm\u0259ni diasporu v\u0259 havadar \u00f6lk\u0259l\u0259rin durmas\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015flarda iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n h\u0259llind\u0259 elmi-t\u0259dqiqat \u0259sasl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si, ya\u015f\u0131l strategiya v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin idar\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sosial elml\u0259rin v\u0259zif\u0259l\u0259ri v\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri, yeni sosial-iqtisadi \u201cya\u015f\u0131l paradiqman\u0131n\u201d siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 praktiki \u0259saslar\u0131, burada t\u0259dqiqat v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u0259mli rolu, t\u0259dqiqatlar\u0131n\u00a0 effektiv iqlim f\u0259aliyy\u0259tinin alternativi olmayan t\u0259m\u0259li olmas\u0131, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin azald\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 milli strategiyalar v\u0259 proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fczakir\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn STM-d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkili v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunulub.<\/p>\n<p>T\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin, elmi ictimaiyy\u0259tin\u00a0 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 s\u0259yl\u0259rin ortaya qoyulaca\u011f\u0131na, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 iqlim siyas\u0259tinin, t\u0259bi\u0259tin qorunmas\u0131n\u0131n, dekarbonizasiya siyas\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 v\u0259 faydal\u0131 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minliyini bildiribl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 22 oktyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi (STM) v\u0259 AMEA F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunun birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cCOP29 &#8211; ya\u015f\u0131l strategiya, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 sosial elml\u0259r: \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, v\u0259zif\u0259l\u0259r\u201d m\u00f6vzusunda d\u0259yirmi masa\u00a0 ke\u00e7irilib. T\u0259dbiri giri\u015f nitql\u0259ri il\u0259 STM \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri, mill\u0259t v\u0259kili Zahid Oruc v\u0259 AMEA-n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Sosiologiya \u0130nstitutunun direktoru, professor \u0130lham [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1073,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cild-1--1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1076"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1099,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1076\/revisions\/1099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}