{"id":246,"date":"2022-09-09T11:59:46","date_gmt":"2022-09-09T07:59:46","guid":{"rendered":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/?p=246"},"modified":"2022-12-09T00:37:16","modified_gmt":"2022-12-08T20:37:16","slug":"novbeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/2022\/09\/09\/novbeti\/","title":{"rendered":"\u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti say\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131b"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi (STM)<\/strong> t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis v\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n, beyn\u0259lxalq redaksiya hey\u0259tin\u0259 malik, ictimai v\u0259 humanitar elml\u0259rin geni\u015f spektrini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, r\u00fcbl\u00fck d\u00f6vri n\u0259\u015fri olan \u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131n\u0131n 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ilk say\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Jurnal\u0131n bu say\u0131nda yerli v\u0259 xarici m\u00fc\u0259llifl\u0259rin 11 m\u0259qal\u0259si, 3 b\u00f6lm\u0259d\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 t\u0259qdim edilir. 11 m\u0259qal\u0259d\u0259n 5-i Az\u0259rbaycan dilind\u0259, 2-si t\u00fcrk, 2-si ingilis, 2-si is\u0259 rus dilind\u0259dir. Jurnalda yerli m\u00fc\u0259llifl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Ukrayna, Belarus v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rind\u0259n olan m\u00fc\u0259llifl\u0259rin m\u0259qal\u0259l\u0259rin\u0259 yer verilmi\u015fdir<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c<\/strong><strong>\u0130ctimai r\u0259y. Sosioloji sor\u011fular\u201d <\/strong>b\u00f6lm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 ictimai r\u0259y sor\u011fular\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 &#8211; dataya \u0259saslanan 3 m\u0259qal\u0259 verilmi\u015fdir. T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00dcsk\u00fcdar Universitetinin Humanitar v\u0259 sosial elml\u0259r fak\u00fclt\u0259sinin Sosiologiya \u015f\u00f6b\u0259sinin professoru <strong>\u018fb\u00fclf\u0259z S\u00fcleymanl\u0131<\/strong> v\u0259 Sinop Universitetinin F\u0259nn v\u0259 \u0259d\u0259biyyat fak\u00fclt\u0259sinin Sosiologiya \u015f\u00f6b\u0259sinin dosenti<strong> Ay\u015f\u0259g\u00fcl D\u0259mirin <\/strong><em>\u201c<\/em><em>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 universitet g\u0259ncl\u0259rinin evlilik v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na m\u00fcnasib\u0259ti\u201d <\/em>adl\u0131 (t\u00fcrk dilind\u0259) m\u0259qal\u0259sind\u0259 universitet t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 evlilik v\u0259 ail\u0259 institutu il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri sosial-demoqrafik d\u0259yi\u015f\u0259nl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f, d\u0259yi\u015f\u0259n m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n \u0259sas obyektini T\u00fcrkiy\u0259 Universitetind\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil edir. 2019-2020-ci t\u0259dris ilind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alan 17-35 ya\u015f aras\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 daxilind\u0259 subay g\u0259ncl\u0259r yeddi (7) b\u00f6lg\u0259d\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada i\u015ftirak edibl\u0259r. Bu ara\u015fd\u0131rmadan \u0259ld\u0259 edil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, universitet t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin evlilik, ail\u0259 v\u0259 u\u015faq v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259dikl\u0259ri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259 v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g\u0259ncl\u0259rin evliliy\u0259 v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na m\u00fcnasib\u0259tinin f\u0259rqli olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bu d\u0259yi\u015fikliyin x\u00fcsusil\u0259 ail\u0259daxili rollar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 daha qabar\u0131q oldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Sosial elml\u0259r v\u0259 psixologiya fak\u00fclt\u0259sinin Sosiologiya kafedras\u0131n\u0131n dosenti, sosiologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <strong>Yaqut \u018fliyevan\u0131n <\/strong>bu b\u00f6lm\u0259d\u0259 yer alan<em> \u201c<\/em><em>N\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar u\u015faqlar\u0131n sosial probleml\u0259ri: sosioloji t\u0259hlil <\/em><em>(Az\u0259rbaycan uzr\u0259 coxpill\u0259li t\u0259dqiqat materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda)<\/em><em>\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar (ail\u0259\/valideyn himay\u0259sind\u0259n m\u0259hrum olmu\u015f, kims\u0259siz, sahibsiz, yurdsuz) u\u015faqlar\u0131n sosial problemi sosioloji m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259hlil edilib. Qeyd edilir ki, n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar u\u015faqlar problemi b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259n \u00f6n\u0259mli probleml\u0259rind\u0259n biridir. U\u015faq n\u0259zar\u0259tsizliyi sosial fenomen olaraq, \u0259sas\u0259n u\u015faqlar\u0131n yetimliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olan sosial-iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. U\u015faq n\u0259zar\u0259tsizliyinin artmas\u0131na iqtisadi b\u00f6hranlar, i\u015fsizlik, yoxsulluq v\u0259 u\u015faqlar\u0131n istismar\u0131, ail\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcnaqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r, valideynl\u0259rin asosial davran\u0131\u015f\u0131, u\u015faqlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q v\u0259 s. s\u0259b\u0259b olur. Burada tibbi v\u0259 psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var (b\u0259zi azya\u015fl\u0131lar\u0131n asosial davran\u0131\u015fa meyli v\u0259 s.). \u00c7oxpill\u0259li sosioloji t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n (2012-2022-ci ill\u0259r) bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olur ki, u\u015faq n\u0259zar\u0259tsizliyi problemi Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn aktuald\u0131r, \u00e7\u00fcnki n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00e7\u0259tindir, probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259rk\u0259n, onlar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k bu u\u015faqlara asan olmayacaq v\u0259 bu g\u00fcn biz onlar\u0131n qeydin\u0259 qalmasaq, onlar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tin s\u0131naqlar g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ukraynan\u0131n Milli Aviasiya Universitetinin T\u0259hsilin \u0130nki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 T\u0259dris v\u0259 Elm \u0130nstitutunun direktoru, Ukraynan\u0131n \u0259m\u0259kdar t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi<strong> Qalina Lazareva, <\/strong>h\u0259min institutunun direktor m\u00fcavini, iqtisad \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent <strong>Lyudmila Laxtionova <\/strong>v\u0259 Dubaydak\u0131 Britaniya Universitetinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, t\u0259hsilin idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 liderlik siyas\u0259ti \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <strong>M\u0259h\u0259mm\u0259d Camal<\/strong>\u0131n h\u0259mm\u00fc\u0259llifi olduqlar\u0131 <em>\u201cUkraynada demokratik inki\u015faf v\u0259 ali t\u0259hsilin m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259sinin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si\u201d <\/em>adl\u0131 \u00a0m\u0259qal\u0259d\u0259 (ingilis dilind\u0259) Ukraynada ali t\u0259hsilin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259sas n\u0259tic\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. M\u00fc\u0259llifl\u0259r m\u00f6vzunu Avropaya inteqrasiya v\u0259 r\u0259q\u0259msal m\u0259kan\u0131n qloballa\u015fmas\u0131 kontekstind\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131n\u0131n\u00a0 demokratik prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iribl\u0259r. Burada h\u0259m\u00e7inin distant t\u0259hsilin m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259ri g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259svir edilir. Kr\u0131m v\u0259 Donbas\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259n olan abituriyentl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Ukraynan\u0131n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259bul kampaniyas\u0131n\u0131n yenilikl\u0259ri v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Sonda m\u00fc\u0259llifl\u0259r Demokratik T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r Fondunun Kiyev Beyn\u0259lxalq Sosiologiya \u0130nstitutu il\u0259 birlikd\u0259 2021-ci ild\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131 kontekstind\u0259 m\u00fcst\u0259qil xarici qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259bulda korrupsiyan\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7irdiyi sor\u011funun n\u0259tic\u0259l\u0259rini qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c<\/strong><strong>Sosial elml\u0259rin aktual probleml\u0259ri\u201d<\/strong> b\u00f6lm\u0259sind\u0259 verilmi\u015f 5 m\u0259qal\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sosioloji probleml\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00dcsk\u00fcdar Universitetinin Yeni media v\u0259 jurnalistika b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn dosenti, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <strong>Aylin Tutgun-\u00dcnal<\/strong>\u0131n <em>\u201cMetaverse \u00fc\u00e7\u00fcn metaforalar\u0131n m\u0259zmun t\u0259hlili\u201d<\/em> m\u0259qal\u0259sind\u0259 \u00a0qeyd edilir ki, metafora anlay\u0131\u015f\u0131n f\u0259rdin \u015f\u00fcurunda yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259na v\u0259 ya konseptual ifad\u0259dir. Bu, g\u00f6rm\u0259 v\u0259 anlama prosesini ehtiva etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn qavray\u0131\u015f haqq\u0131ndad\u0131r. El\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r var ki, bir insan\u0131n sad\u0259 bir anlay\u0131\u015f\u0131 ba\u015fqa bir anlay\u0131\u015fla ifad\u0259 etm\u0259si onun izah\u0131ndan daha vacibdir. Bu bax\u0131mdan, bu, g\u00fccl\u00fc bir \u015f\u0259rh prosesidir v\u0259 insan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini ehtiva etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 qavray\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259tini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc bir \u00fcsuldur. Bu ara\u015fd\u0131rman\u0131n m\u0259qs\u0259di Metaverse School adl\u0131 bir t\u0259hsil qrupunun &#8220;Metevarse&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qavray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 metafora vasit\u0259sil\u0259 ortaya \u00e7\u0131xarmaqd\u0131r. M\u0259lumatlar h\u0259r bir \u015f\u0259xsd\u0259n \u201cMetaverse \u2026\u2026\u2026\u2026 ox\u015fard\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u2026\u2026..\u201d c\u00fcml\u0259sini tamamlama\u011f\u0131 xahi\u015f etm\u0259kl\u0259 toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, insanlar\u0131n \u00f6yr\u0259ndiyi metaverse anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 70 etibarl\u0131 metafora haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu b\u00f6lm\u0259d\u0259 yer alan ikinci m\u0259qal\u0259 din v\u0259 elmin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259sin\u0259 h\u0259sr edilib.\u00a0 Rusiyan\u0131n Kabardin-Balkar D\u00f6vl\u0259t Universitetinin F\u0259ls\u0259f\u0259 kafedran\u0131n professoru, f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru\u00a0 <strong>Larisa A\u015fnokova<\/strong>, Kabardin-Balkar Aqrar Universitetinin Tarix, f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 h\u00fcquq kafedras\u0131n\u0131n professoru, f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru\u00a0 <strong>A\u011fababa Dada\u015fov<\/strong> v\u0259 Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n\u00a0 Federal Elmi-T\u0259dqiqat Sosioloji M\u0259rk\u0259zinin apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, Rusiya EA F\u0259ls\u0259f\u0259 C\u0259miyy\u0259tinin &#8220;M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin dialoqu: f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f probleml\u0259ri&#8221; t\u0259dqiqat qrupunun r\u0259hb\u0259ri, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <strong>Ariz G\u00f6z\u0259lovun <em>\u201c<\/em><\/strong><em>Din v\u0259 elm: sosial-m\u0259d\u0259ni aspekt\u201d <\/em>adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 (rus dilind\u0259) din v\u0259 elm aras\u0131nda \u0259laq\u0259 problemi, elm v\u0259 ilahiyyat\u0131n s\u0259rh\u0259dind\u0259n b\u0259hs edilir. G\u00f6st\u0259rilir ki, elm v\u0259 din m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dqiqat obyektl\u0259rin\u0259 malikdir, lakin haz\u0131rda elm v\u0259 din aras\u0131nda dialoqun yeni situasiyalar\u0131 yaran\u0131r. M\u00fc\u0259llifl\u0259r qeyd edir ki, d\u00fcnyan\u0131n dini d\u0259rk edilm\u0259si d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf qanunuy\u011funluqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi bilikl\u0259rin legitimliyini istisna etmir. Bununla yana\u015f\u0131, vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, elm v\u0259 dinin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dqiqat obyekti v\u0259 predmetl\u0259ri, probleml\u0259rin t\u0259dqiqin\u0259 m\u00fcxt\u0259lif metodoloji yana\u015fmalar\u0131 var. \u018fg\u0259r din insan\u0131n Allaha m\u00fcnasib\u0259tini, onunla irrasional qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 varl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rk edirs\u0259, elm d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf qanunlar\u0131n\u0131 rasional-elmi m\u00fcst\u0259vid\u0259 a\u015fkara \u00e7\u0131xarma\u011fa y\u00f6n\u0259lib. Din v\u0259 elmin d\u0259rketm\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqat metodlar\u0131 bir-birind\u0259n k\u00f6kl\u00fc sur\u0259td\u0259 f\u0259rql\u0259nir. M\u0259qal\u0259d\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 elmin \u0259n yeni istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 din v\u0259 elmin b\u0259zi terminoloji v\u0259 metodoloji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri aras\u0131nda ortaq sah\u0259l\u0259rin olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259na\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 toxunulub.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <strong>Aq\u015fin M\u0259mm\u0259dovun <em>\u201c<\/em><\/strong><em>Az\u0259rbaycanda terminologiyan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti: leksikoqrafiya, unifikasiya v\u0259 koordinasiya probleml\u0259ri\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda terminoloji f\u0259aliyy\u0259tin tarixi haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat verilir, bu sah\u0259d\u0259 bir s\u0131ra m\u00f6vcud standartlar qeyd edilir. Terminologiya \u00fczr\u0259 orqanlar\u0131n v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 (milli, beyn\u0259lxalq, sah\u0259) t\u0259\u015fkilati-metodiki f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131n\u0131r. Terminologiyan\u0131n nizama sal\u0131nmas\u0131, unifikasiyas\u0131 v\u0259 standartla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259linir ki, terminoloji m\u0259lumat bazas\u0131na daxil edil\u0259n terminl\u0259rin Terminologiya \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya M\u0259rk\u0259zi v\u0259 Beyn\u0259lxalq Standartla\u015fd\u0131rma T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Terminologiya Komissiyas\u0131n\u0131n bu t\u0259\u015fkilatlarla (el\u0259c\u0259 d\u0259 eyni tarixi-m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin m\u00fcvafiq qurumlar\u0131 il\u0259) \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259si z\u0259ruridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belarus Respublikas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kdar elm xadimi, sosiologiya elml\u0259ri doktoru, professor<strong> \u0130qor Kotlyarov <\/strong>v\u0259 Belarus Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Sosiologiya \u0130nstitutunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi, sosiologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent <strong>Natalya <em>R\u0131syukevi\u00e7<\/em><\/strong><em>in<strong> \u201c<\/strong>M\u00fcasir c\u0259miyy\u0259td\u0259 idman: sosial-f\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yanlar\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 (rus dilind\u0259) idman\u0131n m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 n\u0259yi t\u0259msil etdiyi, m\u00f6vcud m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi, sosial-iqtisadi \u015f\u0259rait kontekstind\u0259 onun qar\u015f\u0131s\u0131nda hans\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r durdu\u011fu, idman\u0131n insana n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi, insan\u0131n bir idman\u00e7\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs edilir. Sivilizasiyalararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 idman\u0131n getdikc\u0259 sosial-m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 \u00e7evril\u0259n, insanlar\u0131n fiziki v\u0259 intellektual keyfiyy\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n sosial d\u0259y\u0259r v\u0259 m\u0259n\u0259vi fenomen kimi rolu, insan potensial\u0131n\u0131n maksimum s\u0259viyy\u0259sini realla\u015fd\u0131rmaq y\u00f6n\u00fcnd\u0259 imkanlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. M\u0259qal\u0259d\u0259 yeni reall\u0131qlarda idman f\u0259ls\u0259f\u0259si v\u0259 sosiologiyas\u0131n\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259ri ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda t\u0259hlil edilir, sosioloji t\u0259dqiqatlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u00f6vcud probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131 t\u0259klif edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin Keyfiyy\u0259tin idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 metadata departamentinin m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi <strong>Aynur Sultanovan\u0131n <\/strong><em>\u201cAz\u0259rbaycanda statistika sisteminin \u00fcmumi audit modelinin inki\u015faf potensial\u0131\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 (ingilis dilind\u0259) \u0259sas m\u0259qs\u0259d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sind\u0259 (Komit\u0259) keyfiyy\u0259tin idar\u0259 edilm\u0259si sisteminin (K\u0130S) t\u0259tbiqinin b\u0259zi aspektl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 Komit\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7iril\u0259n daxili auditl\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil etm\u0259k olmu\u015fdur. M\u0259qal\u0259d\u0259 h\u0259m\u00e7inin Komit\u0259d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi yoxlamalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259si, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin statistika idar\u0259l\u0259rind\u0259 keyfiyy\u0259tin idar\u0259 edilm\u0259si \u00fczr\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259nin m\u00fcqayis\u0259li t\u0259cr\u00fcb\u0259si, Komit\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n daxili auditl\u0259rin b\u0259zi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131, onlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klifl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin auditl\u0259rin K\u0130S-\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirinin q\u0131sa icmal\u0131 t\u0259qdim edilmi\u015fdir. M\u0259qal\u0259d\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f Komit\u0259nin daxili auditl\u0259rinin t\u0259\u015fkili t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin t\u0259hlili statistika idar\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 dig\u0259r qurumlarda da keyfiyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 i\u015f planlar\u0131n\u0131n, t\u0259tbiq edil\u0259n n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktiki audit s\u0259n\u0259dl\u0259rinin yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n praktikada t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas ola bil\u0259r. M\u0259qal\u0259d\u0259 h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n statistika xidm\u0259tind\u0259 K\u0130S-in inki\u015faf\u0131n\u0131n real t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn potensial\u0131, K\u0130S-in qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sinin, daha do\u011frusu, prosesl\u0259rd\u0259 v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 uy\u011funsuzluqlar\u0131n a\u015fkar edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f daxili auditl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131n praktiki v\u0259 n\u0259z\u0259ri aspektl\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c<strong>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d <\/strong>adl\u0131 3-c\u00fc b\u00f6lm\u0259d\u0259 hal-haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n olan Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun m\u00f6vcud iqtisadi potensial\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, maddi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 l\u0259ngid\u0259n problem v\u0259 mane\u0259l\u0259r v\u0259 s. m\u00f6vzulara yer verilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi yan\u0131nda M\u0259d\u0259ni \u0130rsin Qorunmas\u0131, \u0130nki\u015faf\u0131 v\u0259 B\u0259rpas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, BDU-nun doktorant\u0131 <strong>Seyran Quliyevin <\/strong><em>\u201cPostm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131: probleml\u0259r v\u0259 t\u0259klifl\u0259r\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 qeyd edilir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olan b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisidir. Qaraba\u011f\u0131n Xocav\u0259nd rayonunun Az\u0131x v\u0259 Salak\u0259tin k\u0259ndl\u0259ri aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cAz\u0131x ma\u011faras\u0131\u201d Da\u015f d\u00f6vr\u00fc insanlar\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f yeri kimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131r. Eyni zamanda \u201cTa\u011flar ma\u011fara d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si\u201d (Xocav\u0259nd rayonu, Paleolit d\u00f6vr\u00fc), \u201c\u00c7ala\u011fant\u0259p\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yeri\u201d v\u0259 \u201cLeylant\u0259p\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yeri\u201d (A\u011fdam rayonu, Enolit d\u00f6vr\u00fc), \u201c\u00dcz\u0259rlikt\u0259p\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yeri\u201d (A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri, Tunc d\u00f6vr\u00fc), \u201cXocal\u0131 kurqanlar\u0131\u201d (Xocal\u0131 rayonu, Tunc-\u0130lk d\u0259mir d\u00f6vr\u00fc), Niftal\u0131 kurqanlar\u0131 (C\u0259bray\u0131l rayonu, Tunc d\u00f6vr\u00fc) v\u0259 s. arxeoloji abid\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli irs n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rin qorunmas\u0131 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisi m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid memarl\u0131q tikilil\u0259ri il\u0259 d\u0259 z\u0259ngindir. Biz burada d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u201cXudav\u0259ng\u201d (XIII\u2014XVII \u0259srl\u0259r) v\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259s\u0259r\u201d (1238-ci il) monast\u0131rlar\u0131, \u201cQulu Musa o\u011flu t\u00fcrb\u0259si\u201d (1314-c\u00fc il), 11 v\u0259 15 ta\u011fl\u0131 Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri (XI, XIII \u0259srl\u0259r), \u201c\u015eu\u015fa Tarix-Memarl\u0131q Qoru\u011fu\u201d (XVIII\u2014XIX \u0259srl\u0259r) v\u0259 s. abid\u0259l\u0259rin adlar\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. Respublika \u0259razisind\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f da\u015f\u0131nmaz tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin son siyah\u0131s\u0131nda (2001-ci ild\u0259 t\u0259sdiq\u0259nmi\u015f) vaxtil\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlan\u0131lan \u0259razil\u0259rd\u0259 706 abid\u0259 d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131nda olmu\u015fdur. Bu say sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 i\u015f\u011fala q\u0259d\u0259r olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rdir. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 A\u011fdam, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131, \u015eu\u015fa, Xocav\u0259nd v\u0259 s. rayon v\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f monitorinql\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131nda olmayan 200-\u0259 yax\u0131n tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli obyekt m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, bu say\u0131n daha da artaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. M\u0259qal\u0259d\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 da\u015f\u0131nmaz m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 i\u015finin t\u0259\u015fkilati, \u0259m\u0259li v\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan nec\u0259 t\u0259\u015fkil olunmas\u0131ndan geni\u015f b\u0259hs edilmi\u015fdir. Bununla yana\u015f\u0131, m\u0259qal\u0259d\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 probleml\u0259r t\u0259hlil edilmi\u015f, reall\u0131qlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq m\u00fcvafiq t\u0259klifl\u0259r verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 iqtisad \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent <strong>S\u00f6hrab \u0130sayev <\/strong>v\u0259 Universitetin magistrant\u0131 <strong>Murad Mirz\u0259yevin <\/strong><em>\u201c<\/em><em>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259\u015fkilinin istiqam\u0259tl\u0259ri v\u0259 n\u00f6vl\u0259ri\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 qeyd olunur ki, haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri, \u0259razi\u0196\u0259rin iqtisadi potensia\u0196\u0131, maddi resurslar\u0131 v\u0259 onlardan s\u0259m\u0259r\u0259\u0196i istifad\u0259 edi\u0196m\u0259si, regiona investisiya c\u0259lb edilm\u0259si, sahibkar\u0196\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf istiqam\u0259t\u0196\u0259ri v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fch\u00fcm aktuall\u0131q k\u0259sb edir. Birm\u0259nal\u0131d\u0131r ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razi\u0196\u0259rin Az\u0259rbaycan xa\u0196q\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259ri h\u0259r hans\u0131 iqtisadi faydas\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qat-qat \u00fcst\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bununla yana\u015f\u0131, azad Qaraba\u011f \u0259razi\u0196\u0259rinin tarix\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 olduqca z\u0259ngin iqtisadi resurs v\u0259 potensia\u0196a malik olmas\u0131 bir h\u0259qiq\u0259tdir. Bu \u0259razi\u0196\u0259rin b\u00fct\u00fcn\u0196\u00fckd\u0259 \u00f6\u0196k\u0259 iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyas\u0131 \u0259sas\u0131nda yarad\u0131\u0196acaq yeni iqtisadi d\u0259y\u0259rin Az\u0259rbaycan d\u00f6v\u0196\u0259tinin b\u0259rpa v\u0259 quruculu\u011fa s\u0259rf etdiyi ma\u0196iyy\u0259 x\u0259rc\u0196\u0259rini d\u0259f\u0259\u0196\u0259r\u0196\u0259 \u00fcst\u0259\u0196\u0259y\u0259c\u0259yi \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. \u0130\u015f\u011fa\u0196dan azad edilmi\u015f \u0259razi\u0196\u0259r s\u0259naye v\u0259 tikinti \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0196i m\u00fcxt\u0259\u0196if n\u00f6v materia\u0196\u0196ar\u0196a z\u0259ngindir. Eyni zamanda, bu \u0259razi\u0196\u0259r z\u0259ngin su ehtiyat\u0196ar\u0131na malikdir ki, bu da \u00f6\u0196k\u0259mizin s\u0259nayesi v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. \u018fmin\u0196ik\u0196\u0259 qeyd etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, i\u015f\u011fa\u0196dan azad edi\u0196\u0259n \u0259razi\u0196\u0259rd\u0259 yarad\u0131\u0196acaq \u0259\u0196veri\u015f\u0196i biznes m\u00fchiti, mikro, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkar\u0196\u0131\u011f\u0131n forma\u0196a\u015fmas\u0131 strateji sah\u0259 kimi qeyri-neft sektorunun dinamik inki\u015faf\u0131na \u0259sas\u0196\u0131 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, n\u0259tic\u0259d\u0259 idxa\u0196\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259n m\u0259hsu\u0196\u0196ar\u0131n yer\u0196i istehsa\u0196 hesab\u0131na h\u0259cmi v\u0259 \u00e7e\u015fidi \u00e7oxalmaqla yana\u015f\u0131, ixrac y\u00f6n\u00fcm\u0196\u00fc m\u0259hsu\u0196\u0196ar\u0131n istehsa\u0196\u0131 da artacaqd\u0131r. Bu \u0259min\u0196iyin maddi-iqtisadi bazas\u0131n\u0131 i\u015f\u011fa\u0196dan azad edi\u0196\u0259n \u0259razi\u0196\u0259rin t\u0259bii ehtiyat\u0196ar\u0131, sosia\u0196-iqtisadi bazas\u0131n\u0131 is\u0259 \u00f6z do\u011fma yurd\u0196ar\u0131na qay\u0131dan insan\u0196ar t\u0259\u015fki\u0196 ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi <strong>\u0130lyas H\u00fcseynovun <\/strong><em>\u201c<\/em><em>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si problemi: Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u00a0beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n qeyri-adekvat m\u00fcnasib\u0259ti\u201d<\/em> adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si problemin\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131n\u0131r. Qeyd edilir ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 minalarla v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlarla \u00e7irkl\u0259nm\u0259 s\u0259viyy\u0259si h\u0259ddind\u0259n art\u0131qd\u0131r. \u201cLandmine Monitor Report\u201d n\u0259\u015frinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Qaraba\u011fda minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin \u00fcmumi sah\u0259si 350 kv. km-d\u0259n 830 kv. km-d\u0259k ola bil\u0259r. Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 30 illik i\u015f\u011fal m\u00fcdd\u0259tind\u0259 olduqca geni\u015f arealda minalar\u0131n basd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehkamlar\u0131n qurulmas\u0131 i\u015fini aparm\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di torpaqlarda uzunm\u00fcdd\u0259tli i\u015f\u011fal planlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 h\u0259rbi yolla azad ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 itkil\u0259rini maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7oxaltma\u011fa nail olmaq olmu\u015fdur. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan art\u0131q iki il\u0259 yax\u0131n vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131ca probleml\u0259rd\u0259n biri olan minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si aradan qald\u0131r\u0131lmay\u0131b. Dem\u0259k olar ki, h\u0259r ke\u00e7\u0259n g\u00fcn i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f torpaqlarda \u00f6l\u0259n v\u0259 yaralananlar olur. Bununla ba\u011fl\u0131 statistika artmaqda davam edir. Reall\u0131qda ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259razil\u0259rin minalardan v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r zaman alacaq. T\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 bundan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 laz\u0131m\u00a0\u00a0 olan beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259yi hiss etmir. Halbuki, m\u00fcvafiq d\u0259st\u0259k veril\u0259c\u0259yi halda, i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n 10 min kv. km \u0259razid\u0259 minat\u0259mizl\u0259m\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b proses 2-3 d\u0259f\u0259 daha erk\u0259n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d<\/strong> jurnal\u0131n\u0131n yeni say\u0131n\u0131n PDF versiyas\u0131n\u0131 jurnal\u0131n internet s\u0259hif\u0259sind\u0259n d\u0259 <em>(<\/em><a href=\"https:\/\/socialresearchjournal.az\/\"><strong><em>https:\/\/socialresearchjournal.az\/<\/em><\/strong><\/a><strong><em>)<\/em><\/strong> \u00a0oxumaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qeyd ed\u0259k ki, \u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131 06 avqust 2019-cu il tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fdliyy\u0259 Nazirliyind\u0259 4248 n\u00f6mr\u0259si il\u0259 m\u0259tbu n\u0259\u015frl\u0259rin reyestrin\u0259 daxil edilmi\u015fdir. 2021-ci ilin mart ay\u0131nda m\u0259rk\u0259zi Fransan\u0131n Paris \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n <strong>Beyn\u0259lxalq Serial N\u0259\u015frl\u0259rin Qeydiyyat\u0131 M\u0259rk\u0259zi<\/strong> t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131na Beyn\u0259lxalq Standart Seriya N\u00f6mr\u0259si (<strong>ISSN 2788-8789<\/strong>) il\u0259 ba\u011fl\u0131 sertifikat verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jurnalda \u0259sas\u0259n sosiologiya, psixologiya, iqtisadiyyat, h\u00fcquq v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 kimi ictimai v\u0259 humanitar elm sah\u0259l\u0259rinin \u00fcmumkonseptual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini elmi-metodoloji c\u0259h\u0259td\u0259n ifad\u0259 ed\u0259n, m\u00fc\u0259llifl\u0259rin yeni ideya v\u0259 yana\u015fmalar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n elmi-analitik m\u0259qal\u0259l\u0259rin, yeni n\u0259\u015frl\u0259r\u0259 dair diskussiya m\u0259zmunlu r\u0259y v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259rin d\u0259rcin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcst\u0259qil, resenziyal\u0131, beyn\u0259lxalq redaksiya hey\u0259tli elmi n\u0259\u015frdir. \u0130l \u0259rzind\u0259 4 say\u0131 \u00e7ap edilir. Jurnalda Az\u0259rbaycan, ingilis, t\u00fcrk\u00a0 v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259rc edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi (STM) t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis v\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n, beyn\u0259lxalq redaksiya hey\u0259tin\u0259 malik, ictimai v\u0259 humanitar elml\u0259rin geni\u015f spektrini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, r\u00fcbl\u00fck d\u00f6vri n\u0259\u015fri olan \u201cSosial t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131n\u0131n 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ilk say\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Jurnal\u0131n bu say\u0131nda yerli v\u0259 xarici m\u00fc\u0259llifl\u0259rin 11 m\u0259qal\u0259si, 3 b\u00f6lm\u0259d\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 t\u0259qdim edilir. 11 m\u0259qal\u0259d\u0259n 5-i Az\u0259rbaycan dilind\u0259, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":375,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saylarimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=246"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":597,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246\/revisions\/597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/socialresearchjournal.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}